“Als je er niet meer aan denkt, doet het ook niet langer pijn.” Dat zei een oom van mij vroeger als ik me had bezeerd. Mijn familieleden zijn namelijk nuchtere, hardwerkende mensen. Destijds was het ondenkbaar om pijnklachten te hebben zonder lichamelijke oorzaak. Dat kón niet, volgens de meeste artsen.
Maar het kan wel, en dat weten we vandaag de dag maar al te goed. Onlangs kreeg ik statistieken onder ogen: circa dertig procent van alle huisartsenbezoeken gaat over klachten zonder een directe lichamelijke oorzaak. Denk aan vermoeidheid of pijn. Bij specialisten heeft zelfs de helft van de patiënten dit type klachten. In vaktermen: somatoforme gezondheidsklachten.
Dat zijn enórme aantallen. Huisartsen en specialisten weten er vaak geen raad mee. Sommige artsen nemen patiënten nog steeds niet serieus. Het komt ook voor dat patiënten de mening van de arts niet accepteren. Het zit dan ‘tussen de oren’. En weet u wat er vervolgens gebeurt? Inderdaad: de patiënt bezoekt de ene arts na de andere.
Want patiënten met onverklaarbare lichamelijke klachten willen maar één ding: die klachten kwijtraken. De laatste jaren zien we op dit vlak veel positieve ontwikkelingen in Nederland. Gespecialiseerde behandelcentra hebben hun deuren geopend, zoals het Centrum Onverklaarde Lichamelijke Klachten in Gorinchem. Dit centrum oogst opmerkelijk veel succes. Hetzelfde geldt voor twee psychologen van het GGZ NHN in Alkmaar. Zij hebben een behandellijn ontwikkeld als leidraad voor huisartsen en therapeuten, met een verrassend hoge gezondheidswinst als resultaat.
Initiatieven als in Gorinchem en Alkmaar helpen patiënten die voorheen in een uitzichtloze situatie zaten, nu weer prettig te leven, met geen of veel minder klachten. Ze doen dat met een aanpak die vaak een pragmatische, nuchtere combinatie van behandelingen omvat. Of, zoals een arts het onlangs uitlegde: “Zit het tussen de oren? Dan halen we het tussen die oren vandaan.”
Zeg nu zelf: die spreuk had van mijn oom kunnen zijn.
Vragen of suggesties over dit onderwerp? Mail ze dan naar column@unive.nl.
Met vriendelijke groet,
Lidy Hartemink
directeur Gezondheidszorg
